BETWEEN.ROZMOWY

ISLANDS & LABORATORIES – wykład otwarty prof. dr. hab. Artura Blaima

Piątek, 17 maja 2019, godz. 13.45, Dworek Sierakowskich, Sopot

Artur Blaim – profesor  literatury  angielskiej  w  Katedrze  Translatoryki,  Instytut  Anglistyki  i Amerykanistyki Uniwersytetu Gdańskiego. Autor Early English Utopian Fiction (1984), Aestethic Objects and Blueprints. English Utopias of the Enlightenment (1997), Gazing in Useless Wonder. English Utopian Fiction 1516-1800 (2013), Robinson Crusoe and His Doubles (2016), Utopian Visions and Revisions, or the Uses of Ideal Worlds (2017)

oraz artykułów i rozdziałów w książkach na temat utopii/dystopii w literaturze i filmie, semiotyki kultury i Williama Shakespeare’a. Współredaktor Texts of Literature, Texts of Culture, Texts in/of Texts, Structure and Uncertainty, Imperfect Worlds and Dystopian Narratives in Contemporary Cinema, Spectres of Utopia. Theory, Practice, Conventions. Członek Academia Europaea.

WYSPA „GARDZIENICE” – spotkanie z Włodzimierzem Staniewskim

Piątek, 17 maja 2019, godz. 17.00, Teatr BOTO, Sopot

Włodzimierz Staniewski – reżyser teatralny, założyciel i dyrektor Europejskiego Ośrodka Praktyk Teatralnych Gardzienice (od 1977). Autor spektakli teatralnych i ich adaptacji filmowych, międzynarodowych programów kulturalnych oraz znanego w świecie treningu aktorskiego (Twentieth Century Actors Training, red. Alison Hodge, Wydawnictwo Routledge 2000). Wykłada w Polsce i za granicą. Pracuje też na Wydziale Artes Liberales Uniwersytetu Warszawskiego.

Twórca systemu pracy teatralnej nazwanego  Ekologią Teatru (Hidden Territories: The Theatre of Gardzienice, Routledge 2003). Laureat wielu  nagród, między innymi im. Konrada Swinarskiego, Tadeusza Boya-Żeleńskiego oraz Złotej Gloria Artis. Wydawnictwo Routledge przygotowuje wydanie książki Włodzierz Staniewski and the Phenomenon of „Gardzienice” redagowanej przez S.E. Gontarskiego, Tomasza Wiśniewskiego i Katarzynę Kręglewską.

SOFOKLES, RACINE I LIBRETTA – spotkanie z Antonim Liberą

Poniedziałek, 13 maja 2019, godz. 12.00, Uniwersytet Gdański, Budynek Neofilologii, aula 21

„BRYTANIK” RACINE’A – dyskusja o warsztacie tłumacza

Poniedziałek, 13 maja 2019, godz. 14.30, Uniwersytet Gdański, Wydział Filologiczny, aula 1.47

Antoni Libera – pisarz, tłumacz, reżyser teatralny.

Przełożył m.in. wszystkie dramaty Samuela Becketta, które również wystawiał, w kraju i za granicą. Poza tym przetłumaczył wszystkie dzieła Sofoklesa, pięć najwybitniejszych tragedii Racine’a, Makbeta Szekspira, Salome Wilde’a oraz kanon poezji Hölderlina i Kawafisa.

Autor powieści Madame, która w 1998 dostała główną nagrodę w konkursie wydawnictwa Znak oraz nagrodę im. Kijowskiego, a w 2002 znalazła się w finale międzynarodowej IMPAC Dublin Literary Award; osiągnęła do tej pory łączny nakład ponad 120 000 egzemplarzy i została przełożona na dwadzieścia języków.

W 2009 wydał autobiografię intelektualną wokół swojej fascynacji twórczością i osobą Becketta pt. Godot i jego cień, a w 2013 – tryptyk nowelistyczny Niech się panu darzy.

W ostatnim czasie nakładem PIW-u ukazały się w jego przekładzie i opracowaniu Utwory wybrane Becketta w dwóch tomach oraz Dialogi o jego teatrze, prowadzone w 2013 roku z dominikaninem Januszem Pydą, a wreszcie nowe wydanie Godota i jego cienia.

„WYSPA” RÓŻY OSTROWSKIEJ – spotkanie z Elżbietą Lorenc, z udziałem Sylwii Góry-Weber

Wtorek, 14 maja 2019, godz. 17.30, Teatr BOTO, Sopot

Róża Ostrowska (1926-1975) – urodzona w Wilnie pisarka, scenarzystka, felietonistka, recenzentka teatralna.

Zadebiutowała w 1948 r. opowiadaniem Itka Fejgus. Pracowała w gdańskiej rozgłośni Polskiego Radia (1950-1955), gdzie od 1953 roku kierowała redakcją programów literackich. Należała do gdańskiego oddziału Związku Literatów Polskich. Współpracowała z Teatrem „Miniatura” w Gdańsku (1957-1959) oraz z Wydawnictwem Morskim w Gdyni. Była kierowniczką literacką w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku (1960-1969), skąd została zwolniona po oficjalnym proteście (liście otwartym wystosowanym wraz z dwoma innymi pisarzami z Wybrzeża  – Lechem Bądkowskim i Franciszkiem Fenikowskim) wobec wydarzeń marcowych 1968 roku. Zmarła w 1975 roku i została pochowana na cmentarzu „Srebrzysko” w Gdańsku – Wrzeszczu.

Była autorką powieści Wyspa i Mój czas osobny (niedokończonej i wydanej pośmiertnie) oraz Bedekera Kaszubskiego (wraz z Izabelą Trojanowską). Ukochała sobie Kaszuby i Kaszubów. Szczególnym miejscem bliskim sercu Róży Ostrowskiej były Wdzydze Kiszewskie. Pod nazwą Rybaki można je nieco poznać w Wyspie. Powieść opowiada nie tylko losy głównej bohaterki, aktorki teatralnej Moniki, jej osobiste przemyślenia i rozterki. Wyspa przekazuje obraz Wdzydz, oddaje ich niezwykły klimat.

Rozmowę z córką pisarki, Elżbietą Lorenc, poprowadzi Ewelina Stefańska.

WYSPY – spotkanie z Andrzejem Stasiukiem

Sobota, 18 maja 2019, godz. 17.00, Teatr BOTO, Sopot

Urodził się w 1960 roku w Warszawie. Mieszka w Beskidzie Niskim. Prozaik i eseista. Autor Murów Hebronu, Dukli, Opowieści galicyjskich, Dziewięciu, Jadąc do Babadag, Taksimu, Dziennika pisanego później, Grochowa, Nie ma ekspresów przy żółtych drogach, Wschodu, Osiołkiem i kilku innych książek. Ostatnio opublikował Kroniki beskidzkie i światowe (Wołowiec 2018).

Laureat paru nagród, m.in.: Nagrody im. Samuela Bogumiła Lindego 2002, Nagrody im. Adalberta Stiftera 2005, Nagrody Literackiej Nike 2005, Międzynarodowej Nagrody Literackiej Vilenica 2008,

Nagrody Literackiej Gdynia 2010, Nagrody Nowa Kultura Nowej Europy im. Stanisława Vincenza 2011, Dorocznej Nagrody Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego 2011 w dziedzinie literatury, Nagrody Literackiej m. st. Warszawy 2015, Austriackiej Nagrody Państwowej w dziedzinie literatury europejskiej 2016 oraz Nagrody im. Nicolasa Bouviera 2018. Jego książki są tłumaczone na niemal wszystkie języki europejskie, a także na koreański.

FIZYKA KWANTOWA NA FESTIWALU – spotkanie z prof. dr. hab. Markiem Żukowskim

Niedziela, 19 maja 2019, godz. 16.00, Teatr BOTO, Sopot

Marek Żukowski – dyrektor Międzynarodowego Centrum Teorii Technologii Kwantowych (UG/FNP),  redaktor „Physical Review A” (USA). Opublikował 160 prac naukowych, w tym 27 w „Physical Reviev Letters” i dwie w „Nature”. Cytowany 6500 razy. Otrzymał nagrodę FNP za badania wielofotonowych stanów splątanych, które doprowadziły do przyczynowości informacyjnej jako zasady fizyki (2013), nagrodę PAN  im. Skłodowskiej-Curie z fizyki w 2013, etc.

Profesury wizytujące: Innsbruck, Wiedeń, Tsinghua – Pekin, USTC.  Sławni  współpracownicy:  Anton Zeilinger, Harald Weinfurter i Jian-Wei Pan. Osiągnięcia: metody  obserwacji interferencji wielofotonowej (korelacje Einsteina-Podoskiego-Rosena, etc.) i prace dotyczące interpretacji i struktury teorii  kwantów. Hobby: biegi (do 42,2 km), windsurfing; inne nauki, gospodarka światowa, historia, filozofia. Uwielbia  jazz,  audiofil. Euroentuzjasta. Mama Halszka Cebertowicz, artysta plastyk; Tata: Jerzy, kpt. Ż.W. (żołnierze AK). Żona Małgorzata, logopeda (Zespól Szkół  nr 6 w Gdyni); córka Monika, doktorantka UW (psychologia).

WYSPY I LABORATORIA – prof. dr hab. Piotr Stepnowski,

Prorektor Uniwersytetu Gdańskiego ds. Nauki i Współpracy z zagranicą: krótki wykład otwarty w ramach uroczystego otwarcia festiwalu

Poniedziałek, 13 maja 2019, godz. 10.00, Uniwersytet Gdański, Budynek Neofilologii, aula 21

Piotr Stepnowski (rocznik 1970) – chemik, specjalista w badaniach mechanizmów rozprzestrzeniania i przemian chemicznych zanieczyszczeń środowiska oraz metodach ich analizy, a także ocenie toksykologicznej skutków ich występowania.

Jest absolwentem międzywydziałowego kierunku Ochrona środowiska prowadzonego wspólnie przez trzy wydziały Uniwersytetu Gdańskiego: Biologii, Chemii oraz Oceanografii i Geografii.

Tytuł profesora otrzymał w wieku 39 lat. Jest uznanym światowym autorytetem w zakresie analityki zanieczyszczeń i ochrony środowiska Opublikował ponad 200 oryginalnych i przeglądowych prac naukowych w czasopismach z tzw. listy filadelfijskiej. Jest redaktorem 8 pozycji wydawniczych oraz autorem i współautorem 3 podręczników akademickich, a także 15 rozdziałów w prestiżowych wydawnictwach międzynarodowych, wygłosił ponad 50 wykładów. Jego prace cytowane były ponad 5000 razy a obecny indeks Hirscha wynosi 43. Aktywnie zabiegał o finansowanie prowadzonych badań naukowych zarówno z instytucji krajowych (KBN, MNiSW, NCN, NCBiR) jak i międzynarodowych (UE, NATO), uzyskując wsparcie dla ponad 30 grantów. Od 2006 roku kieruje Katedrą Analizy Środowiska. Wypromował 14 doktorów. Był inicjatorem powstania i pierwszym dyrektorem Instytutu Ochrony Środowiska i Zdrowia Człowieka UG. W latach 2012-2016 pełnił funkcję Dziekana Wydziału Chemii UG.

Jest laureatem Nagrody Naukowej Miasta Gdańska im. Jana Heweliusza w kategorii nauk przyrodniczych i ścisłych. Otrzymał także Nagroda Miasta Sopotu „Sopocka Muza 2018” w dziedzinie nauki, Medal Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz Medal Wiktora Kemuli – najwyższe wyróżnienie polskiej chemii analitycznej.

Był przedstawicielem RP w zespole Programowania Wspólnych Badań (Joint Programming Research) Unii Europejskiej (2010-2012). W latach 2007-2010 był przewodniczącym Wydziału III Nauk Matematyczno-Fizyczno-Chemicznych Gdańskiego Towarzystwa Naukowego. Od 2011 roku jest członkiem Rady Konsultacyjnej Programu Ochrony Środowiska Województwa Pomorskiego. Od 2014 roku jest członkiem Zespołu ds. Nagród Ministra NiSW.

Najważniejsze zainteresowania to sztuki piękne, architektura i muzyka, w tym aktywnie uprawiana rzeźba w drewnie oraz nieustająca fascynacja malarstwem i architekturą renesansu włoskiego.

PUSTY LAS – spotkanie autorskie z Moniką Sznajderman

Niedziela, 19 maja 2019, godz. 17.00, Teatr BOTO, Sopot

Pusty las (Wydawnictwo Czarne, premiera 24 kwietnia 2019)

Żyjąc, zajmujemy miejsce tych, którzy byli przed nami, taka jest oczywista kolej rzeczy. Jak jednak żyć w miejscu, w którym garstka ludzi zajmuje miejsce po ośmiuset, jak wypełnić taką przestronną pustkę? Szczególnie gdy tych ośmiuset nie odeszło tak, jak nakazuje czas, lecz zmiotła ich historia? Pusty las to opowieść autorki o życiu w Wołowcu, beskidzkiej wsi, z której kolejno znikali szukający szczęścia za oceanem biedacy, wizjonerscy nafciarze, Żydzi, Cyganie, Łemkowie. To także jej hołd dla tego miejsca na ziemi, jego historii, przyrody i jego mieszkańców.

„Pusty las to książka o życiu «wśród zrujnowanych cerkwi i zdziczałych sadów», o wrastaniu w osierocony krajobraz i o czytaniu świata, który trwa już tylko w powidokach czegoś, czego «nie wolno przeoczyć».

Monika Sznajderman czyta Beskid Niski i czyta Wołowiec – czyta swoje miejsce na ziemi, miejsce życia na łące pamięci, w wyrwach po dawnych mieszkańcach Łemkowszczyzny. Te wyrwy, te pasma pustki – niewidoczne na pierwszy rzut oka – zjawiają się pośród słów, zawołane po imieniu. W tej prozie niemal słychać stukot klawiszy pod opuszkami palców, słychać oddech zbratany z rytmem kroków. I słychać też – mocno, wyraźnie – coś, co jest «jak łemkowskie gorzkie żale, jak smutna litania».

Pusty las – miejsce, od którego wieje grozą, całe w dreszczach, zagrzebane w cierpkiej ciszy. I jednocześnie jest to miejsce żywych głosów, codziennej krzątaniny, powszedniej czułości istnienia, która pachnie chlebem, tarniną i mgłą.

Może w tym właśnie leży tajemnica tej prozy – w czułości, z jaką Monika Sznajderman dotyka ziemi niczyjej, leżącej pod białym, lodowatym słońcem, śmiertelnie zranionej. Ta czułość dotknięć jest czułością słów, ale ma też w sobie coś z miłości – przenikliwej, trzeźwej, dyskretnej. Taka miłość staje w pustym lesie, nawołuje. Wywabia z nieistnienia to, co powinno trwać. Układa usta do dawno zapomnianych imion jak do pocałunku. Powierza istnienie wyobraźni – osłania je, opatruje jego rany”.

Prof. Paweł Próchniak

„Powtarzane często pytanie: «Co ja tu robię?» jest ostatecznie pytaniem: «Kim jestem?». Odpowiedź autorki nie jest spekulacją, ale działaniem, zatrudnieniem, budowaniem domu, zamieszkiwaniem, «wrastaniem» w tę pustkę po Łemkach, Żydach, Cyganach. Tworzeniem ze śladów i znaków przeszłości, głównie jednak «śladów śmierci, a nie śladów życia», własnej «okolicy», czyli ustanawianiem świata na nowo i siebie w tym świecie, gdzie «przedwieczorną porą czuje się smutek, drżenie i lęk».

Najważniejszą sprawą wydaje się jednak to, że Monika Sznajderman bliska jest odnalezieniu języka, w którym może rozmawiać z nieobecnymi, z jej nieznanymi sąsiadami. Ten język jest widzeniem «przez nicość», przybliżaniem się do świata z czułością, a nie widzeniem-władaniem. To bardzo ważne w czasach, gdy pamięć staje się towarem.

Pusty las jest zapisem odnajdywania siebie przez powinność wobec Innych. I nie jest metaforą. Jednym z powtarzalnych wyobrażeń w tej książce jest właśnie las, który z bezlitosną obojętnością porasta progi zburzonych domostw i świątyń, ogrody i pola, wydeptane ścieżki, bezimienne mogiły i cmentarne nagrobki, ale też jako «drzewo z grobu» wpisuje się w odwieczną topikę życia”.

Prof. Roch Sulima

Monika Sznajderman – antropolog kultury; stopień doktora nauk humanistycznych otrzymała w Instytucie Sztuki PAN w Warszawie. Autorka książek Zaraza. Mitologia dżumy, cholery i AIDS, Współczesna Biblia Pauperum. Szkice o wideo i kulturze popularnej, Błazen. Maski i metafory, Fałszerze pieprzu. Historia rodzinna oraz Pusty las. Redaktorka kilku antologii esejów, m. in. Nostalgia. Eseje o tęsknocie za komunizmem, Znikająca Europa (z Kathariną Raabe), Jako dowód  i wyraz przyjaźni. Reportaże o Pałacu Kultury (z Magdaleną Budzińską) i Przecież ich nie zostawię. O żydowskich opiekunkach w czasie wojny (z Magdaleną Kicińską). Od 1996 roku prowadzi Wydawnictwo Czarne.

Za książkę Fałszerze pieprzu uhonorowana Nagrodą im. Marii i Łukasza Hirszowiczów, Nagrodą Literacką Miasta Radomia oraz Nagrodą im. Jerzego Turowicza. Została również wyróżniona przez Kapitułę i Dyrekcję Fundacji im. Jerzego Bonieckiego – Polcul za działalność społeczną, wydawniczą oraz popularyzację czytelnictwa, a także nominowana do Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego (2017), Nagrody Literackiej Nike, nagrody Śląski Wawrzyn Literacki, oraz do Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus. Urodziła się w Warszawie, od ponad trzydziestu lat mieszka w Beskidzie Niskim.

„KONTEKSTY” – spotkanie z Danutą i Zbigniewem Benedyktowiczami

Niedziela, 19 maja 2019, godz. 15.00, Teatr BOTO, Sopot

dr  hab.  Zbigniew  Benedyktowicz   profesor  Instytutu  Sztuki  PAN  – antropolog kultury. Wieloletni wykładowca w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej UW, w Instytucie Sztuki PAN w Warszawie, kierował Zakładem Antropologii Kultury, Filmu i Sztuki Audiowizualnej. Redaktor naczelny kwartalnika „Konteksty”, członek redakcji „Kwartalnika Filmowego”. Zajmuje się problematyką wyobraźni symbolicznej i antropologią kultury współczesnej. Autor licznych artykułów na ten temat, współautor i redaktor naukowy książek: Film i kontekst (1988), Sztuka na wysokości oczu. Film i antropologia (1991), Zbigniew Rybczyński – podróżnik do krainy niemożliwości (1993), Elementarz tożsamości (2016). Autor książek z zakresu antropologii kultury: Dom w tradycji ludowej (z Danutą Benedyktowicz, 1992), Portrety „Obcego”. Od stereotypu do symbolu (2000), Dom – droga istnienia. Dom w tradycji ludowej / The Home – the Way of Being. Home in Folk Tradition (z Danutą Benedyktowicz, 2009) oraz Elementarz tożsamości. Antropologia współczesności – antropologia kontekstowa (2016).

PRZECIEŻ ICH NIE ZOSTAWIĘ – rozmowa Mieczysława Abramowicza z Moniką Sznajderman i Magdaleną Kicińską

Sobota, 18 maja 2019, godz. 16.00, Teatr BOTO, Sopot

Przecież ich nie zostawię. O żydowskich opiekunkach w czasie wojny, red. Monika Sznajderman, Magdalena Kicińska

Autorki: Beata Chomątowska, Sylwia Chutnik, Patrycja Dołowy, Magdalena Kicińska, Karolina Przewrocka-Aderet, Karolina Sulej, Monika Sznajderman, Agnieszka Witkowska-Krych.

Z posłowiem Hanny Krall

„To był pomysł z gatunku tych oczywistych, tych, które pewnego dnia przychodzą do głowy i budzą zdziwienie: Dlaczego nie wcześniej? Dlaczego dopiero teraz pomyślałyśmy o tym, by przywołać pamięć o żydowskich kobietach, które w czasie wojny poświęciły się opiece nad osieroconymi lub chorymi dziećmi i tak często, nie próbując się ratować, były z nimi aż do końca?

Oddajemy w Państwa ręce książkę, w której osiem autorek napisało o kilkunastu z nich. Wśród bohaterek są kobiety lepiej i słabiej znane, są też takie, o których nie wiemy niemal niczego, znamy tylko imię, skrawek życia. Wybór, jakiego dokonały redaktorki, nie wyczerpuje oczywiście tematu. Chciałybyśmy, by nasza książka była tylko strażą przednią i by w ślad za nią powstały dalsze, poświęcone jeszcze innym spośród tych, o których nie wolno nam zapomnieć”

(Fragment wstępu).

„To nieprawda, że zło jest banalne. Zło jest kunsztowne i wyszukane. Pyszni się, kryguje. Dba o pointy. Zło mówi: Wstań, kolego, dosyć się już nażyłeś. Teatralnym gestem trąca pejczem człowieka leżącego na ziemi. Wstań, kolego, mówi w jidysz. Albo mówi: Nie mogę, i opuszcza karabin. Ich kann nicht, powtarza, a potem podnosi karabin i strzela do kobiety, którą kocha. To dobro jest banalne. Niepozorne, niepokaźne. Czasem nazwiska pozbawione, czasem imienia”

(Hanna Krall, fragment posłowia).

Magdalena Kicińska – reporterka, redaktorka naczelna „Pisma. Magazynu Opinii”, publikuje między innymi w „Gazecie Wyborczej”, „Polityce”, „Tygodniku Powszechnym”. Laureatka Grand Press 2017 w kategorii wywiad. Nominowana do Nagrody im. Teresy Torańskiej i Mediatorów 2016. Autorka książki Pani Stefa (Czarne, 2015), za którą otrzymała Nagrodę Literacką m.st. Warszawy 2016 oraz Poznańską Nagrodę Literacką – Stypendium im. Stanisława Barańczaka 2016 dla młodego twórcy, nominowano ją także do Nagrody Gryfia i Nagrody Conrada. Współautorka (z Marcinem Dziedzicem) książki Teraz ’43. Losy (Wielka Litera, 2018). W lutym 2019 ukazały się Środki transportu (Wyd. Literackie), jej poetycki debiut.

Mieczysław Abramowicz – pisarz, historyk, aktor-lalkarz, reżyser teatru lalek, rzecznik prasowy Gdańskiej Gminy Żydowskiej, komentator Radia Gdańsk. W czasach licealnych po raz pierwszy aresztowany za działalność antykomunistyczną (1969). Podczas studiów na Wydz. Filozofii Chrześcijańskiej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego (1971-1976) kierował Grupą „Ubodzy” Teatru Akademickiego KUL, w tym czasie odbył roczny staż w Instytucie Laboratorium Jerzego Grotowskiego. Absolwent warszawskiej PWST, Wydz. Reżyserii Teatru Lalek w Białymstoku (1985), dwukrotnie stażysta w Institut International de la Marionnette w Charleville-Mézières (Francja), asystent Petera Schumanna przy warsztatach Bread and Puppet Theatre w Charleville i Poznaniu.

W latach 80. i 90. aktor i reżyser kilku polskich teatrów lalek. W 1988 założył wraz z żoną Małgorzatą prywatny Teatr W Drodze Sp. z o.o. (występowali m.in. w Belgii, we Francji i na Litwie). W pierwszej połowie lat 90. dziennikarz i sekretarz redakcji „Gazety Morskiej”, gdańskiego dodatku do „Gazety Wyborczej”, w latach 1997–2002 kustosz Muzeum Opowieści w Nadbałtyckim Centrum Kultury w Gdańsku, później archiwista Teatru Wybrzeże, obecnie pracownik Działu Teatralnego Muzeum Narodowego w Gdańsku. Badacz dziejów gdańskich Żydów i teatru żydowskiego w Gdańsku; autor wielu publikacji na ten temat (publikowanych m.in. w Niemczech i w Izraelu), uczestnik kilku konferencji naukowych poświęconych dziejom teatru żydowskiego w Polsce. Autor zbiorów opowiadań Każdy przyniósł, co miał najlepszego (2005, nominowanej w 2006 do nagród literackich Nike, Angelus, Gdynia) oraz Bowiem jak śmierć potężna jest pamięć (2013). Na podstawie jego opowiadania Ulica Sieroca Radio Gdańsk nagrało słuchowisko (nagrodzone w 2005 na sopockim festiwalu Dwa Teatry). Autor sztuk teatralnych, słuchowisk radiowych i filmów dokumentalnych, prac publicystycznych o historii Gdańska, publikowanych m.in. w miesięczniku „30 Dni”, autor cyklu wystaw w Muzeum Narodowym w Gdańsku (m.in. „Dybuk. Na pograniczu dwóch światów”, 2015), redaktor naukowy polskiego wydania Dziejów Żydów gdańskich Samuela Echta (2012), współredaktor (wraz z Janem Ciechowiczem i Katarzyną Kręglewską) tomu pokonferencyjnego Dybuk. Na pograniczu dwóch światów, 2017. W 1998 roku laureat Nagrody Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury (wspólnie z Grzegorzem Fortuną za kwartalnik „Był sobie Gdańsk”), w latach 2004 i 2005 Pomorskiej Nagrody Artystycznej, w 2006 Nagrody Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury „Splendor Gedanensis”.

SPOTKANIE AUTORSKIE Z POETKĄ IRENĄ KLEPFISZ.

Prowadzenie: Olga Kubińska i Gabi von Seltmann

Czwartek, 16 maja 2019, godz. 19.00, Teatr na Plaży, Sopot

Irena Klepfisz – poetka, tłumaczka jidysz, akademiczka, wykładowczyni Jewish Women’s Studies. Urodzona w 1941 roku w warszawskim Getcie, ukrywała się w katolickim domu dla sierot. Ewakuowana stamtąd podczas powstania w Getcie w którym zginął jej ojciec, działacz Bundu Michał Klepfisz pośmiertnie odznaczony orderem Virtutu Militari. Wraz z matką Rosą Perczykow-Klepfisz trafiła na wieś, na której ukrywały się do końca wojny. Przez krótki czas mieszkała w Łodzi, by następnie wyemigrować́ do Szwecji, a w 1949 do Stanów Zjednoczonych.

Irena Klepfisz jest aktywistką zaangażowaną w działanie organizacji feministycznych, lesbijskich i pokojowych, a także świeckich stowarzyszeń żydowskich. Poezję zaczęła publikować w 1971 roku i wkrótce potem skupiła swoje badania na pisarkach tworzących w jidysz, takich jak Kadya Molodovsky i Fradl Shtok. Współtworzyła feministyczny magazyn literacki „Conditions” i pracowała jako redaktorka jidysz w żydowsko-feministycznym magazynie Bridges. Jest współredaktorką tomu Plemię Diny: Żydowska antologia kobieca (The Tribe of Dina: A Jewish Woman’s Anthology) oraz autorką tomu poezji A Few Words in the Mother Tongue i zbioru esejów Dreams of an Insomniac.

Wykładowczyni Jewish Women’s Studies w Barnard College, przez dziesięć lat uczyła również w więzieniu dla kobiet o zaostrzonym rygorze. Jest laureatką stypendium National Endowment for the Arts, a niedawno została nagrodzona prestiżową nagrodą Adrienne Cooper Dreaming in Yiddish 2016.

Gabi von Seltmann – artystka interdyscyplinarna, reżyserka, animatorka kultury, prezeska fundacji Art, History & Apfelstrudel. Poprzez różne formy sztuki poszukuje odpowiedzi na pytania dotyczące pamięci, tożsamości i historycznych uwikłań.

Eksperymentując współczesnymi mediami w swoich projektach uważa, że tylko pamięć i miłość ליבע może pokonać destrukcję i śmierć.

Jej najnowsze projekty to koncert/widowisko Ginczanka. Żar-Ptak zainspirowany poezją i życiem Zuzanny Ginczanki oraz Wielka przywraca pamięć – projekcja, wirtualny pomnik warszawskiej Wielkiej Synagogi zburzonej podczas powstania w getcie warszawskim. Na koniec projekcji słyszymy pisarkę, poetkę Irenę Klepfisz mówiącą fragment swojego utworu Bashert (nieuniknione). W ostatnich latach twórczość i osoba Ireny Klepfisz jest dla Gabi źródłem nieustającej inspiracji.

Prof. UG dr hab. Olga Kubińska – kierownik Katedry Translatoryki Intytutu Anglistyki i Amerykanistyki na Uniwersytecie Gdańskim, translatolożka, literaturoznawczyni, poetka. Naukowo zajmuje się angielskim piśmiennictwem renesansowym, literaturą Holokaustu, literaturą współczesną, przekładoznawstwem.

Jest autorką monografii Przybyłem tu, by umrzeć (słowo/obraz terytoria, 2013), za którą otrzymała nagrodę „Literatury na świecie”, redaktorką książki Retoryka umierania. Angielskie mowy pożegnalne doby Tudorów i Stuartów (słowo/obraz terytoria, 2016), współredaktorką książki Margaret Cavendish Świat Blasku (Wydawnictwo UG 2019).

Współredaguje serie naukowe Przekładając nieprzekładalne oraz Bibliotheca Utopiana. Tłumaczyła eseje George’a Steinera (m.in. Po wieży Babel, Aletheia 2018; Eseje dla new Yorkera, słowo/obraz terytoria 2018), Seamusa Heaneya, Franka Kermode’a i Alexandre’a Koyrégo, jak również Anthony’ego Burgessa, Geoffreya Hilla, George’a Szirtesa, Anne  Carson, Irenę Klepfisz  i Desmonda Grahama.

Opublikowała cztery tomy wierszy: Biały kwadrat i inne obrazy (słowo/obraz terytoria, 1995), za który otrzymała Literacką Nagrodę Miasta Gdańska; Zaduszki (Biblioteka Toposu, 2011); życie. wydanie drugie poprawione (słowo/obraz terytoria, 2014) i body art, (słowo/obraz terytoria, 2016). Publikowała w „Poetry Wales” (UK), „Kresach”, „Zeszytach Literackich”, „Odrze”, „Toposie”, „Przeglądzie politycznym”, „Tekstualiach”, „Migotaniach”, „Autografie”.  Tłumaczona na język angielski.

(Wydarzenie organizowane we współpracy z Centrum Translatorycznym UG)

ARTYŚCI Z IRLANDII:

rozmowa Suzanne Walsh i Nathana O’Donnella z Julie Bates

Wtorek, 14 maja 2019, godz. 16.00, Teatr BOTO, Sopot

Suzanne Walsh jest pisarką i artystką z Wexford, obecnie przebywa na rezydencji w Fire Station Artist Studios w Dublinie. Wykorzystuje wykłady performatywne, występy dźwiękowe/muzyczne, recytacje i teksty różnych manifestów, aby poddawać w wątpliwość wyobrażenia o ludzkich i nie-ludzkich relacjach i konsensusową rzeczywistość, często opierając się zarówno na źródłach naukowych, jak również tych bardziej ezoterycznych.

Obecnie pracuje nad dłuższym tekstem poetyckim, inspirowanym jej pracą jako ratownik dzikich zwierząt (szczególnie ptaków) – wykorzystując historie, które wyewoluowały z opowieści usłyszanych przez telefon na linii ratunkowej. W nawiązaniu do tematu ptaków, na imprezie poświęconej post-operze, która odbędzie się w czerwcu tego roku w Rotterdamie, Walsh zaprezentuje dzieło wokalne pod tytułem „The Language of Birds” („Język ptaków”).

W swoich ostatnich dziełach artystka sięgała po teksty z różnych źródeł, w tym pamiętników, grup na Facebooku, poezji historycznej czy dokumentów przyrodniczych i tekstów naukowych. Jako aktorka/artystka i wokalistka często współpracuje z innymi muzykami, filmowcami i artystami – w tym z Vivienne Dick i The Experimental Film Society. Porusza się pomiędzy literaturą, muzyką i światem sztuki. Jej praca obejmuje również redakcję tekstów. Publikowała eseje, recenzje i wiersze, między innymi na łamach „Critical Bastards Magazine”, „Circa Art Magazine”, „Fallowmedia” czy czasopisma „gorse”.

Jej ostatnie wystawy i występy odbywały się w takich miejscach, jak: Phoenix Institute w Brighton, Sion Stables w Tyrone, IMMA, Galway Arts Centre, The Model Gallery w Sligo, festiwal książki Mountains to Sea, czy The International Literature Festival. W 2015 roku w Warszawie wzięła udział w dźwiękowym wydarzeniu performatywnym pod tytułem „The Artists”, zorganizowanym przez Stanisława Welbela we współpracy z Galerią Zachęta w Warszawie. Zob. również: www.suzannewalsh.ie

Nathan O’Donnell jest pisarzem, który publikował między innymi w  „The Dublin Review”, „gorse journal”, „The Manchester Review”, „3:AM”, „New Irish Writing”, „minor literature[s]”, „The Tangerine” i „Southword”. Jest jednym ze współredaktorów irlandzkiego czasopisma „Paper Visual Art”, poświęconego krytyce sztuki współczesnej. Pisze utwory beletrystyczne oraz non-fiction, jak również rozwija zainteresowania związane z dramatopisarstwem oraz przygotowywaniem wystaw.

Otrzymał zlecenie artystyczne od South Dublin County Council na publiczny projekt artystyczny (w toku), oraz od Irish Museum of Modern Art na wielotworzywowy projekt oparty na tekście.

Wykłada w National College of Art and Design w Dublinie, gdzie na studiach magisterskich Sztuka Współczesna uczy pisania i studiów kontekstualnych.

Jego pierwsza wystawa, złożona z prac powstałych w oparciu o tekst zostanie zaprezentowana  w przyszłym roku w Illuminations Gallery na Maynooth University. Obecnie jest związany z Irish Museum of Modern Art, gdzie prowadzi badania kuratorskie nad dziełami Luciana Freuda.

Jego pierwsza książka (na temat krytyki sztuki Wyndhama Lewisa) ukaże się niebawem nakładem wydawnictwa Liverpool University Press. O’Donnell obecnie pracuje również nad redakcją krytycznego wydania awangardowego brytyjskiego czasopisma „BLAST”, będącego częścią projektu publikacji Dzieł zebranych Lewisa w Oxford University Press.

Pisarz pracuje również nad książką o czasopismach, oraz kilkoma krótszymi utworami eseistycznymi, w tym długim tekście eksperymentalnym. Inne aktualne projekty pisarza to praca nad książką non-fiction o czasopismach, jak również kilka krótszych dzieł eseistycznych, w tym długi tekst eksperymentalny o chorwackiej wyspie Vis, inspirowany ideami narodowości, propagandy i  utopijnych przestrzeni w teatrze.

Dr Julie Bates – jest adiunktem w School of English w Trinity College w Dublinie. Jej pierwsza książka, Beckett’s Art of Salvage, została wydana przez Cambridge University Press w 2017 roku. Obecnie Bates wraz z Léą Vuong współredaguje numer specjalny czasopisma „Word & Image” na temat Louise Bourgeois. Jej eseje na temat Becketta ukażą się w „Oxford Handbook of Beckett Studies”, „Journal of Beckett Studies” oraz „Samuel Beckett Today/Aujourd’hui”. Inne artykuły, nad którymi pracuje, obejmują badanie radykalnych portretów rodzinnych w sztuce wizualnej (dla „Women: A Cultural Review”) oraz badanie współczesnej irlandzkiej literatury faktu (na potrzeby The New Irish Studies: Twenty-First Century Critical Revisions, Cambridge University Press). Obecnie badaczka pisze książkę na temat relacji między miejscem a praktyką w twórczości artystki i pisarki Eriki Van Horn.

Wydarzenie organizowane we współpracy z Ambasadą Irlandii w Polsce.

W poniedziałek, 13 maja, w ramach współorganizowanego przez Between.Pomiędzy dnia irlandzkiego (Irish Day – Lá Bealtaine) na Uniwersytecie Warszawskim odbędą się spotkania z Julie Bates, Suzanne Walsh i Nathanem O’Donnellem.

Spotkanie autorskie z poetką Hilary Davies – prowadzenie Jean Ward

Czwartek, 16 maja 2019, godz. 17.30, Teatr na Plaży, Sopot

Hilary Davies to angielsko-walijska poetka, tłumaczka i krytyczka literacka.

Współpracuje z  czasopismami  „Agenda” oraz  „Telemenos”, często zapraszana na festiwale literackie oraz konferencje naukowe. Zdobyła nagrodę Eric Gregory Award, była stypendystką Hawthornden i przewodniczącą Poetry Society of Great Britain. Obecnie jest stypendystką Royal Literary Fund w Bibliotece Brytyjskiej. Regularnie recenzuje dla „The Times Literary Supplement”, „PN Review” i „The Tablet”. Przez wiele lat była Dyrektorką Instytutu Językowego w St. Paul’s Girls’ School w Londynie.

Interesuje się relacją tekst-obraz we własnej oraz cudzej poezji. Hilary Davies opublikowała cztery zbiory poezji. Jest autorką między innymi cyklu poetyckiego poświęconego twórcom jaskiniowej sztuki paleolitycznej w południowej Francji (w zbiorze In a Valley of This Restless Mind). Jej najnowszy tomik poetycki nosi tytuł Exile and the Kingdom (2016).

Jean Ward wykłada literaturę brytyjską w Instytucie Anglistyki i Amerykanistyki na Uniwersytecie Gdańskim. Jej praca doktorska w języku polskim (2001) dotyczyła recepcji i interpretacji poezji T.S. Eliota przez polskich poetów, zwłaszcza Jarosława Marka Rymkiewicza i Tadeusza Różewicza. Do jej publikacji zaliczają się Christian Poetry in the Post-Christian Day: Geoffrey Hill, R.S. Thomas, Elizabeth Jennings (Peter Lang 2009).

Opublikowała artykuły w monografiach zbiorowych oraz wiodących polskich, brytyjskich i amerykańskich czasopismach, takich jak: „Literature and Theology”, „Renaissance and Religion and Literature”, poświęcone twórczości różnych poetów (George’a Herberta, Davida Jonesa, Seamusa Heaneya, Anne Stevenson, Philipa Larkina, Kevina Harta, Czesława Miłosza, Hilary Davies). Opublikowała również tłumaczenia poezji, przede wszystkim Andrzeja Szuby oraz prace krytyczne i naukowe. W swoich artykułach poruszała również zagadnienia związane z przekładem. Współredagowała zbiory esejów zarówno w języku angielskim, jak i polskim, w tym In Wonder, Love and Praise: Approaches to Poetry, Theology and Philosophy (Peter Lang 2019), Poetic Revelations (Routledge 2017), David Jones: A Christian Modernist? (Brill 2018), Striking the Chords of Spirit and Flesh in Polish Poetry (Gdańsk 2016) oraz książkę w języku polskim na temat ucieleśnienia poezji Eliota (Gdańsk 2015). Ostatnio przetłumaczyła na język angielski studium Małgorzaty Czermińskiej na temat pisarstwa autobiograficznego, Autobiograficzny trójkąt (Peter Lang 2019). Jest również współredaktorką krytycznego wydania Towards a Christian Poetics Michaela Edwardsa w języku polskim (Ku poetyce chrześcijańskiej, Gdańsk, Pelplin 2017).

„TEKSTUALIA” – spotkanie z Żanetą Nalewajk-Turecką

Niedziela, 19 maja 2019, godz. 14.00, Teatr BOTO, Sopot

Żaneta Nalewajk-Turecka (1977) – dr hab., historyk literatury, komparatystka. Współzałożycielka i redaktor naczelny (od 2005 roku) kwartalnika „Tekstualia”. Pracuje w Zakładzie Komparatystyki na Wydziale Polonistyki. Jest autorką monografii W stronę perspektywizmu. Problematyka cielesności w prozie Brunona Schulza i Witolda Gombrowicza oraz Leśmian międzynarodowy – relacje kontekstowe. Studia komparatystyczne, a także współredaktorką książek Edgar Allan Poe. Klasyk grozy i perwersji (i nie tylko), Edgar Allan Poe – niedoceniony nowator, Romantyzm Drugiej Wielkiej Emigracji (2012, przy współpracy Magdy Nabiałek, Magdaleny Mips i Joanny Jastrzębskiej), Sekundy.

Zredagowała także tom Podmiot w literaturze polskiej po 1989 roku. Antropologiczne aspekty konstrukcji oraz podręcznik akademicki Edwarda Kasperskiego Metody i metodologia. Metodologia ogólna, nauki humanistyczne, wiedza o literaturze oraz Tropami Norwida. Studia – interpretacje – paralele tego autora. Jest edytorką i współredaktorką książki Rytm twórczego życia. Jubileuszowe rozmowy o literaturze (wspólnie z Iwoną Smolką i zespołem redakcyjnym kwartalnika „Tekstualia”). Jej teksty tłumaczone były na języki angielski, ukraiński, bułgarski, czeski, słoweński i serbski. Jest laureatką kilku krajowych i międzynarodowych nagród naukowych oraz nagród za pracę redakcyjną, a także członkinią Zarządu Głównego i Prezydium Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, Polskiego Stowarzyszenia Komparatystyki Literackiej oraz Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza.

POZA GRANICAMI: LEŚMIAN W POLSCE I NA ŚWIECIE – spotkanie z Żanetą Nalewajk-Turecką. Prowadzenie: Joanna Lisiewicz

Sobota, 18 maja 2019, godz. 13.00, Uniwersytet Gdański, Budynek Neofilologii, sala 355

Rozmowa będzie poświęcona prezentacji monografii Leśmian w Europie i na świecie pod red. Żanety Nalewajk i Magdaleny-Supeł wydanej przez Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego oraz serii wydawniczej Poza granicami. Porównanie – kontekst – metoda.

Książka Leśmian w Europie i na świecie ukazuje miejsce Bolesława Leśmiana w kanonie literatury europejskiej i światowej, sytuując jego dokonania literackie w wybranych kontekstach międzynarodowych, międzyepokowych i kontynuacyjnych. W tomie  zaprezentowane zostały studia nad tłumaczeniami dzieł Leśmiana na języki rosyjski, czeski, słowacki, bułgarski, hiszpański, włoski, niderlandzki, angielski i niemiecki oraz badania pozwalające określić w sposób historycznie weryfikowalny związki spuścizny literackiej polskiego twórcy z dziełami innych autorów (takich jak Rainer Maria Rilke czy Milo de Angelis), których dokonania zapisały się na trwałe lub mają szansę zapisać się w historii literatur europejskiej i światowej.

Poza granicami. Porównanie – kontekst – metoda to wielojęzyczna seria wydawnicza prezentująca nowoczesne, historycznie zorientowane studia komparatystyczne i kontekstowe nad literaturą piękną ukazywaną na międzynarodowym tle porównawczym oraz nad jej przekładami i recepcją. W serii publikowane są też opracowania edytorskie tekstów, nad którymi studia mogą znacząco przyczynić się do rozwoju badań w tej dziedzinie. Ponadto w ramach serii drukowane będą prace teoretyczne i metodologiczne poświęcone zjawiskom porównania i kontekstu w badaniach literaturoznawczych, translatologicznych, interdyscyplinarnych oraz interartystycznych.

LABORATORIUM LITERACKIE – spotkanie z poetką Łucją Dudzińską oraz pisarką Joanną Burgiełł. Prowadzenie: Żaneta Nalewajk-Turecka

Sobota, 18 maja 2019, godz. 12.00, Uniwersytet Gdański, Budynek Neofilologii, sala 355

Laboratorium Literackie, prezentacja debiutanckiej książki prozatorskiej Osobodramy. Zbiór nowel Joanny Burgiełł oraz tomu poetyckiego wykrzesać ogień. taki Stan Łucji Dudzińskiej  opublikowanych w 2018 roku w ramach serii wydawniczej FONT Laboratorium Literackie. Rozmowę z Joanną Burgiełł i Łucją Dudzińską o sztuce pisania literatury i eksperymentowania z postacią literacką poprowadzi dr hab. Żaneta Nalewajk-Turecka, redaktorka serii.

Łucja Dudzińska – poznańska poetka, redaktorka, wydawca, animatorka kultury. Pomysłodawczyni i organizatorka wielu ogólnopolskich: akcji literackich, konkursów, wystaw, prezentacji oraz warsztatów. Autorka ośmiu tomów poetyckich (w tym dwóch dwujęzycznych: Tupanie. ze sobą po drodze, poemat, wersja polsko-ukraińska oraz METAmorfozy. wybrane –  wybór wierszy, wersja polsko-bułgarska). Jej teksty tłumaczone były na dziewięć języków. Publikowała w pismach: „Twórczość”, „Fraza”, „Tekstualia”, „Topos”, „Okolica Poetów”, „Arkadia”, „Wakat”, „Bliza”, „Cegła”.

Inicjatorka, kuratorka ogólnopolskiej Grupy Literycznej Na Krechę. Fundatorka i prezes FONT. Członkini Zarządu Głównego i Komisji Kwalifikacyjnej Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Stypendystka Marszałka Województwa Wielkopolskiego w dziedzinie kultury. W 2018 roku opublikowała tom poetycki wykrzesać ogień. taki Stan w ramach serii FONT Laboratorium Literackie.

Joanna Burgiełł (1986) – z wykształcenia i zawodu jest psychologiem, mieszka i pracuje w Warszawie. Od wielu lat należy do grupy Laboratorium Literackie, co było i jest motorem jej działań twórczych. Najchętniej pisze prozę i artykuły popularnonaukowe, czasem wiersze. Publikowała swoje teksty w czasopismach kulturalnych i psychologicznych.

Jest zainteresowana człowiekiem – jego duchowym obrazem wyłaniającym się z materialnego tła. Fascynuje się wielością i różnorodnością ludzkich kultur, perspektyw i światów wewnętrznych. Swoje obserwacje i przemyślenia ubiera w formę utworów literackich, a doświadczenia gromadzi głównie podczas częstych podróży. W 2018 roku debiutowała tomem Osobodramy. Zbiór nowel wydanym w serii FONT Laboratorium Literackie.